OKUL ÖNCESİ ÇOCUKLAR İÇİN UYUM SÜRECİ

Okula başlamak çocuk için güzel olduğu kadar alışılması gereken farklı bir süreçtir. Bu süreçte çocuklar uyum sağlamada güçlük yaşayabilirler.Bu durumlarda çocuğa yardımcı olabilmek için öncelikle çocuğu zorlayan şeyin ne olduğu bilinmelidir.

Çocuğun uyum sağlamasını güçleştiren nedenler;

Ayrılık kaygısı yaşaması

Belirsizlik ve bilinmezliğin verdiği kaygı

Evde okulla/öğretmenle ilgili yapılan olumsuz konuşmalar

Çocuğun mizaç özellikleri ( utangaç, kaygılı, hassas olması vb.) 

Çocuğun değişim ve yeniliklerle baş edememesi

Aile bireylerinin birbirlerine çok bağlı ya da bağımlı olması

Ev içinde hiç kural koyulmaması,  her istediğinin yapılması ve böylece evin okuldan daha cazip gelmesi

Ebeveynleri tarafından terk edilme korkusu

Anne-baba tutumları

Çocuğun performans kaygısı yaşaması

Yeni kardeş doğumu veya annenin hamile olması, evde kalan kardeşi kıskanma

Okula uyumda güçlük yaşayan çocuklarda; okula gitmekte isteksizlik, alt ıslatma, tırnak yeme, öfke nöbetleri, ağlama krizleri, kabuslar, aşırı huzursuzluk, fiziksel şikayetlerden yakınma gibi davranışlar gözlemlenebilir.

NE YAPILMALI ?

Anne babanın sabırlı, sakin, kararlı, işbirliğine yatkın ve ortak tutuma sahip olması bu süreci kolaylaştıran etkenlerdendir.

Okula başlamadan önce yapılacak hazırlıklar çocuğun okula uyumunda çok büyük önem taşımaktadır. Çocuk öncesinde duygusal olarak hazırlanmalıdır. Mutlaka evde okulla ilgili olumlu konuşmalar olmalıdır.

Çocuğun düzenli olarak okula getirilmemesi veya çeşitli sebeplerle okuldan uzak kalması gibi nedenler okula alışma sürecini zorlaştırıcı etkiye sahiptir. Düzenli olarak okula gelinmelidir.

Okulla ilgili kendisini kaygılandıran sebebin ne olduğu anlamak için çocuk yargılanmadan, tarafsızca dinlenmeli. Sorunun temel nedeni anlaşılmalı,buna göre müdahale edilmelidir.

Okul seçerken beğenilen okullar çocuk ile birlikte ziyaret edilmeli, çocuğun görüşleri de alınarak okul seçimi yapılmalıdır. Karar aşamasına çocuğun da dahil olması ve öğretmeniyle tanışması çok önemlidir. Okula başlamadan önce oryantasyona katıldıysa o gün okulda nasıl zaman geçirdiği hatırlatılmalı.

Okulun olumlu yanları anlatılarak çocuğun okula gitmesi özendirilmeli (Örn:  Kişisel ilgisine hitap eden şeylerden bahsetme). Bunun yanı sıra anne-baba kendi okul anılarını da anlatabilir.

Okula gitmekte kaygı yaşayan çocukla alay edilmemeli, kimseyle kıyaslanmamalı veya baskı yapılmamalı.

Okula alışma döneminde çocuğun düzeni ile ilgili diğer ritüelleri değiştirilmemeli. Bu dönemde çocuğun hayatında herhangi bir farklılık (bakıcı değişikliği, taşınma, tuvalet eğitimi vb. ) yaratmamaya dikkat etmek gerekir. 

Okula uyum sürecinde en sevdiği oyuncağını okula götürmesine izin vererek çocuğun kaygısını bir ölçüde azaltmasına yardımcı olunmalı.

Çocuğun evden ayrılırken stressiz, mutlu ayrılmasına, ev içinde koşturma olmamasına özen gösterilmeli.

Okul alışverişine çocukla birlikte çıkılmalı tüm süreçlere çocuk dahil edilmelidir.

Anne-baba olarak yaşanan kaygıları çocuğun yanında konuşmamalı. 

Çocuk okul hakkında mutlaka bilgilendirilmeli (Eve nasıl döneceği, servis kullanıp kullanmayacağı vb.)

Eve döndüğünde gününün nasıl geçtiğini sorulmalı ancak ısrarcı olunmamalı ve paylaşmak istediği zaman anlatmasına izin verilmeli. Okulla ilgili kaygı uyandıracak sorular sormaktan kaçınılmalı.

Çocukla vedalaşma süresi uzatılmamalı. Çocuğa söylenecekler kısa ve net olmalı. Ne de olsa alışır düşüncesiyle asla haber vermeden, hoşça kal demeden gidilmemeli.

“Ağlarsan veya karnın ağrırsa seni alırım” demekten kaçınılmalı.Öğretmeniyle bağı kuvvetlendirilmelidir.

Uyum sürecinde en önemli nokta ebeveyn tutumudur. Anne-babanın güveni çocuğa da yansıyacak, anne-baba hazır olursa çocuk da hazır olacaktır.Her çocuğun uyum sürecinin birbirinden farklı olduğu unutulmamalı ve çocuğa göre yaklaşım belirlenmelidir. Okula uyum döneminde yaşanabilecek sorunların doğal ve geçici olduğu unutulmamalı. Bu süreçte çocuğa karşı anlayışlı ve destekleyici olunmalıdır.